# پروین اعتصامی و مبارزه برای حقوق زنان: بانوی شعر، بانوی حق سلام به همه شما همراهان همیشگی "پادکستینو". خیلی خوشحالم که یک بار دیگه فرصتی پیش اومده تا در خدمتتون باشم و با هم گپ بزنیم. امروز میخوایم درباره یکی از بزرگترین و تاثیرگذارترین چهره های ادبیات فارسی صحبت کنیم، کسی که صداش هنوز هم بعد از گذشت سال ها، در گوش تاریخ طنین اندازه: پروین اعتصامی. پروین نه فقط یک شاعر بزرگ بود، بلکه یک فعال حقوق زنان هم بود، البته نه به اون شکلی که امروزه می شناسیم. اون در دوران خودش و با زبانی که در اون زمان قابل پذیرش بود، برای حقوق زنان مبارزه کرد و تلاش کرد تا نگاه ها رو به سمت مشکلات و چالش هایی که زنان باهاش روبرو بودن، جلب کنه. ## پروین اعتصامی کی بود و چرا مهمه؟ پروین اعتصامی در سال ۱۲۸۵ خورشیدی در تبریز به دنیا اومد و در سال ۱۳۲۰ در تهران درگذشت. عمر کوتاهی داشت، فقط ۳۵ سال، اما در همین مدت کم، اثری ماندگار از خودش به جا گذاشت. پدرش، یوسف اعتصامی آشتیانی (اعتصام الملک)، از رجال فرهنگی و نویسندگان مشهور دوران خودش بود و نقش خیلی مهمی در تربیت و پرورش پروین داشت. پروین از همون کودکی با دنیای شعر و ادب آشنا شد. پدرش جلسات ادبی در منزل برگزار می کرد و پروین از همون سنین پایین در این جلسات حضور پیدا می کرد و با بزرگان ادبیات اون دوره آشنا می شد. این فرصت باعث شد تا استعداد ذاتی پروین شکوفا بشه و خیلی زود شروع به سرودن شعر کنه. اما چرا پروین اعتصامی اینقدر مهمه؟ خب، دلایل زیادی وجود داره. اول از همه، پروین یک شاعر بی نظیر بود. شعرهای اون از نظر فنی بسیار قوی و پخته هستن و مضامین عمیق و انسانی رو در بر می گیرن. اون در شعراش به موضوعاتی مثل عدالت، انسانیت، اخلاق و البته، حقوق زنان می پردازه. دوم اینکه، پروین در دورانی زندگی می کرد که زنان با محدودیت های زیادی روبرو بودن. اون ها از حق تحصیل، حق کار و حق مشارکت در اجتماع محروم بودن. پروین در شعراش سعی می کرد این مشکلات رو به تصویر بکشه و صدای زنان رو به گوش جامعه برسونه. و سوم اینکه، پروین با شعراش الگو و الهام بخش بسیاری از زنان دیگه شد. اون نشون داد که زنان هم می تونن در عرصه های مختلف بدرخشن و صدای خودشون رو به گوش همه برسونن. ## مبارزه برای حقوق زنان در شعر پروین حالا بریم سراغ اصل مطلب و ببینیم که پروین اعتصامی چطور در شعراش برای حقوق زنان مبارزه می کنه. پروین به طور مستقیم شعار نمی داد و از کلمات تند و تیز استفاده نمی کرد. در عوض، اون از زبانی نرم و لطیف استفاده می کرد و سعی می کرد با استفاده از داستان ها و تمثیل ها، مخاطب رو به فکر واداره. یکی از مهم ترین موضوعاتی که پروین در شعراش بهش پرداخته، **مشکلات آموزشی و تربیتی دختران** هست. اون معتقد بود که دختران هم مثل پسران باید حق تحصیل داشته باشن و از فرصت های آموزشی برابر برخوردار باشن. پروین در یکی از شعراش میگه: > علم، از دختران، نهان دارید > گوئیا، رسم امتحان دارید در این شعر، پروین به این موضوع اشاره می کنه که چرا دختران رو از علم و دانش محروم می کنن. اون این سوال رو مطرح می کنه که آیا شما فکر می کنید که دختران توانایی یادگیری ندارن؟ آیا شما فکر می کنید که علم و دانش برای دختران مضر هست؟ پروین در شعرهای دیگه اش هم به این موضوع اشاره می کنه که دختران باید بتونن در جامعه نقش فعال تری داشته باشن و نباید فقط به عنوان همسر و مادر دیده بشن. یکی دیگه از موضوعاتی که پروین بهش پرداخته، **موضوع ازدواج های اجباری و زودهنگام** هست. اون در شعراش به شدت از این رسم انتقاد می کنه و معتقده که ازدواج باید بر اساس عشق و تفاهم باشه، نه بر اساس اجبار و فشار. پروین در یکی از شعراش به نام "اشک یتیم" داستان دختربچه ای رو روایت می کنه که مجبور شده با مردی مسن ازدواج کنه. این شعر به شدت تاثیرگذاره و نشون میده که ازدواج های اجباری چه آسیب های روحی و جسمی به دختران وارد می کنه. > اشک یتیم > > شبی دیدم در ویرانه ای به خاک > دختری خفته بسان مرغ بی باک > > گفتم ای دختر بگو از قصه خویش > تا شود این دل پر از غصه خویش > > گفت من طفل یتیم بی کسم > در غم و اندوه دنیا بی رسم > > پدرم مُرد و مرا بردند به زور > به نکاح مردی بدخو و مغرور علاوه بر این ها، پروین به **موضوع نابرابری های اقتصادی و اجتماعی بین زنان و مردان** هم اشاره می کنه. اون معتقد بود که زنان باید از حقوق اقتصادی برابر با مردان برخوردار باشن و باید بتونن به طور مستقل زندگی کنن. پروین در شعراش به این موضوع اشاره می کنه که زنان به دلیل جنسیتشون مورد تبعیض قرار می گیرن و از فرصت های شغلی و اجتماعی محروم می شن. اون از جامعه می خواد که به زنان فرصت بده تا توانایی هاشون رو نشون بدن و در پیشرفت جامعه سهیم باشن. ## زبان پروین: پلی به سوی مدرنیته نکته قابل توجه اینه که پروین در دوران خودش و با توجه به محدودیت هایی که وجود داشت، تونست صدای خودش رو به گوش جامعه برسونه. اون از زبانی استفاده می کرد که در عین حال که قابل فهم و پذیرش بود، حاوی انتقادهای ظریف و هوشمندانه ای هم بود. پروین به خوبی می دونست که برای اینکه بتونه تاثیرگذار باشه، نباید از کلمات تند و تیز استفاده کنه و نباید با ارزش های جامعه در تضاد باشه. در عوض، اون سعی می کرد با استفاده از زبان شعر و با استفاده از داستان ها و تمثیل ها، مخاطب رو به فکر واداره و اون ها رو متوجه مشکلات و چالش هایی که زنان باهاش روبرو هستن، بکنه. به همین دلیله که شعر پروین هنوز هم بعد از گذشت سال ها، تازگی و طراوت خودش رو حفظ کرده و هنوز هم می تونه با مخاطب ارتباط برقرار کنه. شعر پروین فقط شعر نیست، بلکه یک سند تاریخی هم هست که به ما نشون میده که زنان در اون دوران با چه مشکلاتی روبرو بودن و چطور برای حقوق خودشون مبارزه می کردن. ## پروین، فراتر از زمان شاید فکر کنید حرف های پروین در مورد حقوق زنان، مربوط به دوران خودش بوده و الان دیگه کاربردی نداره. اما متاسفانه باید بگم که هنوز هم خیلی از مشکلاتی که پروین بهش اشاره کرده، وجود داره. هنوز هم خیلی از زنان در سراسر دنیا با تبعیض و نابرابری روبرو هستن. هنوز هم ازدواج های اجباری و زودهنگام در بعضی از مناطق رواج داره. هنوز هم زنان از فرصت های آموزشی و شغلی برابر با مردان برخوردار نیستن. به همین دلیله که شعر پروین هنوز هم می تونه الهام بخش باشه و به ما یادآوری کنه که باید برای برابری و عدالت جنسیتی تلاش کنیم. باید صدای زنان رو بشنویم و به مشکلات و چالش هایی که باهاش روبرو هستن، توجه کنیم. ## چگونه از شعر پروین الهام بگیریم؟ خب، حالا که با پروین اعتصامی و مبارزه اش برای حقوق زنان آشنا شدیم، چطور می تونیم از شعرش الهام بگیریم و در زندگی خودمون به کار ببریم؟ * **آگاهی بخشی:** اول از همه، می تونیم با خوندن شعرهای پروین، به مشکلات و چالش هایی که زنان باهاش روبرو هستن، آگاه بشیم و این آگاهی رو به دیگران هم منتقل کنیم. می تونیم درباره شعرهای پروین با دوستان و خانواده مون صحبت کنیم و اون ها رو هم به فکر واداریم. * **حمایت از حقوق زنان:** دوم اینکه، می تونیم از سازمان ها و نهادهایی که در زمینه حقوق زنان فعالیت می کنن، حمایت کنیم. می تونیم به این سازمان ها کمک مالی کنیم یا به عنوان داوطلب در فعالیت هاشون شرکت کنیم. * **مبارزه با تبعیض:** سوم اینکه، می تونیم در زندگی روزمره خودمون با تبعیض جنسیتی مبارزه کنیم. می تونیم با رفتارهای تبعیض آمیز مخالفت کنیم و از حقوق زنان دفاع کنیم. * **الگوبرداری از پروین:** و در نهایت، می تونیم از خود پروین الگو بگیریم و سعی کنیم مثل اون، با شجاعت و صداقت، صدای خودمون رو به گوش جامعه برسونیم. ## جمع بندی و نتیجه گیری پروین اعتصامی یک شاعر بزرگ و یک فعال حقوق زنان بود. اون در دوران خودش و با توجه به محدودیت هایی که وجود داشت، تونست صدای خودش رو به گوش جامعه برسونه و برای حقوق زنان مبارزه کنه. شعر پروین هنوز هم بعد از گذشت سال ها، تازگی و طراوت خودش رو حفظ کرده و هنوز هم می تونه با مخاطب ارتباط برقرار کنه. پروین به ما یادآوری می کنه که باید برای برابری و عدالت جنسیتی تلاش کنیم و باید صدای زنان رو بشنویم و به مشکلات و چالش هایی که باهاش روبرو هستن، توجه کنیم. اون به ما نشون داد که با استفاده از هنر و ادبیات، می تونیم برای تغییر جامعه تلاش کنیم و دنیای بهتری برای همه بسازیم. امیدوارم از این پادکست لذت برده باشید و اطلاعات مفیدی کسب کرده باشید. تا پادکست بعدی، خدانگهدار.